«Το ΕΣΥ ορόσημο στην ιστορία της δημόσιας υγείας
Ορόσημο στην ιστορία της δημόσιας υγείας, χαρακτήρισε το ΕΣΥ ο βουλευτής Άρτας του ΠΑΣΟΚ Παύλος Στασινός, που ήταν εισηγητής απ’ την πλευρά της κυβέρνησης στο σχέδιο νόμου για την «Αναβάθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και λοιπές διατάξεις». Κατά την ομιλία του στη Βουλή ο κ. Στασινός αναφέρθηκε στις ανεπάρκειες του ΕΣΥ (έλλειψη νοσηλείας στο σπίτι, αναντιστοιχία ιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού, απουσία μηχανισμών ελέγχων, κακή ποιότητα παρεχόμενων υπηρεσιών, κακή κτηριακή υποδομή, υποχρηματοδότηση κ.ά.), διαπίστωσε την εκτίναξη των δαπανών κατά την πενταετία της Νέας Δημοκρατίας και υποστήριξε πως το νομοσχέδιο κινείται σε μεγάλο βαθμό προς την κατεύθυνση της τακτοποίησης των εκκρεμοτήτων. «Η πολιτεία πρέπει να ανταποκριθεί σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα και να αναβαθμίσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας. Το ΕΣΥ πρέπει να γίνει ο φορέας εκείνος που θα προασπίζει την υγεία των πολιτών αλλά και το γενικότερο εθνικό συμφέρον υιοθετώντας όλους εκείνους τους νόμους και τους κανόνες που θα βοηθήσουν στη διαφάνεια και των εξορθολογισμό των δαπανών. Το παρόν σχέδιο νόμου είναι ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Παρά τα όποια προβλήματα που από την ίδρυσή του υπήρξαν και στην πορεία παρουσιάστηκαν, λειτούργησε καταλυτικά στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση θεμάτων υγείας, στην έρευνα και στην εκπαίδευση γιατρών, νοσηλευτών και παραϊατρικoύ προσωπικού. Στο μέρος που οι κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες του επέτρεψαν να αναπτυχθεί, η προσφορά του ΕΣΥ θα πρέπει να εκτιμηθεί θετικά» ανέφερε. «Το ΕΣΥ ήταν μια πραγματική επανάσταση στον άναρχο μέχρι τότε χώρο της δημόσιας υγείας και αυτό οφείλεται στον Ανδρέα Παπανδρέου, τον Παρασκευά Αυγερινό και τον Γιώργο Γεννηματά» σημείωσε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ. «Όμως παρ’ όλες τις προσπάθειες και τις αλλαγές που έγιναν στο σύστημα για να βελτιωθεί, να εξορθολογιστεί, να γίνει ευέλικτο, λειτουργικό και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ελληνικού λαού, το ΕΣΥ μπήκε σε μια πορεία παρακμής και τελικά το 2009 κατέρρευσε. Οι παθογένειες του συστήματος εντάθηκαν τα τελευταία 5 χρόνια και το οδήγησαν στα σημερινά αδιέξοδα».
Παθογένειες
Για τα προβλήματα του ΕΣΥ ο κ. Στασινός υποστήριξε:
«Η κύρια παθογένεια του ΕΣΥ είναι η υποχρηματοδότηση. Παρά το υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ που δίνεται για τις υπηρεσίες υγείας (10% περίπου), οι δημόσιες δαπάνες είναι 5,3% από τον προϋπολογισμό και τα ασφαλιστικά ταμεία και είναι οι χαμηλότερες στην Ευρώπη, όπου ο μέσος όρος είναι 7%. Αντίθετα οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας είναι πολύ υψηλές (4,7%).
Πέρα όμως από την υποχρηματοδότηση, η κατασπατάληση των πόρων της υγείας, έκανε πιο έντονο το οικονομικό πρόβλημα. Ο αναχρονιστικός τρόπος διοίκησης, η κακή διαχείριση των δημόσιων νοσοκομείων, η ανεξέλεγκτη διαρροή πόρων προς τον ιδιωτικό τομέα μέσω συμβάσεων με την κοινωνική ασφάλιση, η σκόπιμη υπερσυνταγογράφηση, η μη λειτουργία της ΕΠΥ με αποτέλεσμα την υπερτιμολόγηση των προμηθειών και η κατασπατάληση των υλικών επιδείνωσαν την οικονομική κατάσταση των νοσοκομείων.
Τρίτος παράγοντας είναι η υποστελέχωση του ΕΣΥ. Υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις σε ιατρικό, νοσηλευτικό, παραϊατρικό και διοικητικό προσωπικό καθώς και μη ιατρικό επιστημονικό προσωπικό.
Στις λειτουργικές αδυναμίες του συστήματος μπορούμε να προσθέσουμε την ανισοκατανομή των κονδυλίων των εφημεριών. Έτσι, φθάσαμε στο παράδοξο σε ορισμένα νοσοκομεία οι γιατροί να αμείβονται μέχρι και την οροφή (πλαφόν) των εφημεριών, ενώ σε άλλα το κονδύλιο να μην επαρκεί για την στοιχειώδη εφημέρευση».
Για τις άλλες αδυναμίες του συστήματος ο κ. Στασινός είπε πως είναι:
α) η ανυπαρξία προληπτικής ιατρικής,
β) το ανεπαρκές και αναχρονιστικό διοικητικό μοντέλο,
γ) η απουσία μηχανισμών ελέγχου,
δ) η δημιουργία κοινωνικών ανισοτήτων λόγω της παραοικονομίας, της άνισης κατανομής και της κακής ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών,
ε) ο υδροκεφαλισμός του συστήματος και οι ανισότητες ακόμα και μέσα στις ίδιες τις περιφέρειες,
στ) η κακή κτιριακή υποδομή και ο εν πολλοίς πεπαλαιωμένος εξοπλισμός.
ζ) Η δυσαναλογία της σχέσης του υψηλής τεχνολογίας ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου τομέα. Η σχέση αυτή ήταν 1/4 το 2004 και το 2009 έγινε 1/11 υπέρ του ιδιωτικού τομέα.
Ελλείμματα
Για το μεγάλο πρόβλημα των ελλειμμάτων στα νοσοκομεία ο κ. Στασινός υποστήριξε:
Τα τεράστια ελλείμματα των νοσοκομείων οφείλονται στους εξής λόγους:
-Διαφορά μεταξύ πραγματικού και κλειστού νοσηλίου.
-Ετεροχρονισμένη είσπραξη των νοσηλίων –καθυστέρηση πληρωμής από τα ταμεία.
-Εκτέλεση μη κοστολογημένων ιατρικών πράξεων και εξετάσεων.
-Περίθαλψη απόρων, αλλοδαπών και ανασφαλίστων.
-Λειτουργία τμημάτων με υψηλό κόστος λειτουργίας, αλλά χωρίς πραγματικά έσοδα(αιμοδοσίες, τμήματα ιστοσυμβατότητας κλπ).
- Ανεξέλεγκτη υπερτιμολόγηση των προμηθειών υγείας.
-Ανεπαρκή έλεγχο στην κατανάλωση νοσοκομειακών προϊόντων και υπηρεσιών.
-Έλλειψη συστήματος μηχανογράφησης.
-Έλλειψη τακτικής κοστολόγησης ιατρικών πράξεων, εργαστηριακών εξετάσεων, κλπ.(έχει ξεκινήσει ο σχετικός διάλογος για τη λύση του προβλήματος.
-Αύξηση των εξωσυμβατικών προμηθειών.
Σαν συνισταμένη όλων αυτών των παραγόντων είναι η λειτουργία να χαρακτηρίζεται σπάταλη και αναποτελεσματική, από νομική, οργανωτική και κοινωνική άποψη.
Αλλαγές
«Είναι πλέον φανερό, ότι το ΕΣΥ με την παρούσα του μορφή δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στον κοινωνικό του ρόλο, λόγω των εγγενών του αδυναμιών και της δημοσιονομικής κρίσης. Το ΕΣΥ πρέπει να αλλάξει, να αποβάλλει, όλα εκείνα τα στοιχεία που το οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο. Το ΕΣΥ πρέπει να αναβαθμιστεί, να γίνει λειτουργικό και βιώσιμο» είπε στη συνέχεια της τοποθέτησής του ο κ. Στασινός, αναφέροντας τις αλλαγές που χρειάζονται και που μεταξύ άλλων είναι:
-Αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού των νοσοκομείων για την εισροή πόρων στο σύστημα.
-Θεσμοθέτηση κινήτρων για την κάλυψη θέσεων στην περιφέρεια και ειδικά στις άγονες και προβληματικές περιοχές.
-Ρύθμιση του επίμαχου θέματος της εφημέρευσης προς την κατεύθυνση της ασφαλούς λειτουργίας των νοσοκομείων.
-Διαφάνεια στην επιλογή και επιτάχυνση στην πρόληψη του τακτικού προσωπικού των νοσοκομείων, με τη θέσπιση ενός ευέλικτου συστήματος κυλιομένων πινάκων κατάταξης.
-Αξιοποίηση του εθελοντισμού σε επίπεδο ατόμων και ομάδων υγείας και κοινωνικής φροντίδας.
-0ρθολογική κατανομή και διαχείριση των πόρων υγείας με μείωση της σπατάλης, θέσπιση κανόνων διαφάνειας και ελέγχου στις προμήθειες.
-Καθιερώνεται η ολοήμερη λειτουργία των νοσοκομείων του ΕΣΥ, με την επέκταση των εξωτερικών ιατρείων για τη διενέργεια διαγνωστικών, θεραπευτικών και επεμβατικών πράξεων μετά από το τακτικό ωράριο.
-Προβλέπεται αυστηρό σύστημα ελέγχου της λειτουργίας των ολοήμερων ιατρείων.
Οι πανεπιστημιακοί γιατροί δε διατηρούν ιδιωτικά ιατρεία μετά την 1/1/2011.
-Δίνονται κίνητρα (διορισμός σε ανώτερο βαθμό, προσαύξηση μισθού, αυξημένη μοριοδότηση) για την κάλυψη θέσεων σε άγονες και προβληματικές περιοχές.
-Εξορθολογίζεται το σύστημα πρόσληψης των επικουρικών γιατρών. Η αδιαφάνεια, η ευνοιοκρατία και ο παραγοντισμός καταργούνται. Ο στόχος του θεσμού των επικουρικών γιατρών είναι η κάλυψη κενών θέσεων στις απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές της ζώνης γ’ και της ζώνης β’. Δυστυχώς, ο θεσμός του επικουρικού ιατρού που εισήχθη από το ΠΑΣΟΚ αποδυναμώθηκε, απαξιώθηκε και χρησιμοποιήθηκε με παραγοντισμό την τελευταία 5ετία».